THAM LUẬN
Đánh giá hiệu quả dạy học môn giáo dục công dân ở trườngTHCS

Người Thực hiện: Nghiêm Đức Hữu
Đơn vị: THCS Nga Thành – Nga Sơn – Thanh Hoá
I.Đặt Vấn Đề
GDCD là một môn học, chương trình nội dung các bài được sắp xếp theo một cấu trúc lôgic chặt chẽ, được thực hiện theo quy trình tổ chức của quá trình dạy học.

GDCD là một môn học đặc biệt, là một bộ phận của quá trình giáo dục các giá trị nhân cách (đạo đức, pháp luật, lối sống…) vì mục tiêu của môn học chính là thực hiện mục tiêu của quá trình giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh. Đó là vị trí đặc biệt của môn GDCD và môn Đạo đức ở tiểu học so với các môn học khác ở phổ thông.
Chính vì vị trí của nó, mà môn GDCD có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình phát triển thái độ, tình cảm, niềm tin, nâng cao nhận thức xã hội ở học sinh, tạo ra động cơ đúng đắn giúp học sinh tự điều chỉnh hành vi, thói quen trong hoạt động và cuộc sống hàng ngày của các em.


Xác định được tầm quan trọng của bộ môn GDCD, cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội và quá trỡnh thay sách giáo khoa từ 2001 - 2005 ở bậc Trung học cơ sở, quá trỡnh đổi mới phương pháp dạy học từ 2001 đến nay bộ môn GDCD trong trường học nói chung và ở bậc học Trung học cơ sở nói riêng đã gặt hái được nh?ng hiệu quả rất đáng khích lệ trong công tác dạy và học.

II. Hiệu quả dạy học môn GDCD sau 5 nam thay sách và đổi mới phương pháp dạy học
1. Dối với giáo viên:
a. Dánh giá chung:
T?i h?i th?o�"Dỏnh giỏ hi?u qu? d?y h?c mụn Giỏo d?c cụng dõn" thỏng 4.2009, Th? tru?ng B? GD-DT Nguy?n Vinh Hi?n nờu rừ: Chuong trỡnh mụn GDCD dó d?m b?o du?c s? cõn d?i, h�i ho� gi?a yờu c?u trang b? ki?n th?c v?i vi?c rốn luy?n k? nang v� phỏt tri?n thỏi d? tớch c?c cho h?c sinh. Nh?ng linh v?c ki?n th?c trong chuong trỡnh l� c?n thi?t d?i v?i h?c sinh THCS v� THPT. V? trớ, vai trũ c?a mụn GDCD du?c xỏc d?nh trong chuong trỡnh v? co b?n l� dỳng d?n.
b. Dánh giá cụ thể:
* Tỡnh hỡnh dạy học môn GDCD bậc THCS ở Thanh Hoá:
Thực tế ở tỉnh Thanh Hoá: có 745 trường THCS tức là có 745 giáo viên làm nhiệm vụ môn GDCD. Số giáo viên chính ban được đào tạo đại học chiếm tỷ lệ khoảng 20%, 70% lại đào tạo dưới dạng môn 2: Van - CD; Sử - CD; Dịa - CD. 10% còn lại là Van - Sử; Sử - Dịa. Có thể nói Thanh Hoá là tỉnh có đội ngũ giáo viên dạy GDCD ở bậc THCS chính ban chiếm tỷ lệ cao trong toàn quốc.
MÆt kh¸c SGD&ĐT Thanh Ho¸ ®· chó träng quan t©m ®Õn ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc vµ kiÓm tra ®¸nh gi¸ m«n Gi¸o dôc c«ng d©n nãi chung vµ ë bËc THCS nãi riªng th«ng qua viÖc tæ chøc chÆt chÏ, triÖt ®Ó c¸c chuyªn ®Ò thay s¸ch, ®æi míi ph­¬ng ph¸p, sö dông thiÕt bÞ, ®æi míi kiÓm tra, ®¸nh gi¸ th«ng qua c¸c kú thi gi¸o viªn giái, häc sinh giái cÊp tØnh m«n Gi¸o dôc c«ng d©n, ®iÒu mµ nhiÒu tØnh thµnh trªn toµn quèc ch­a lµm ®­îc. Ngoµi ra trong những năm qua Sở gi¸o dôc ®· phèi kÕt hîp víi nhiÒu Ban ngµnh, tæ chøc trong tØnh tæ chøc c¸c s©n ch¬i nh»m n©ng cao chÊt l­îng d¹y vµ häc m«n GDCD ë bËc THCS nh­: chóng em víi an toµn giao th«ng; phßng chèng tÖ n¹n x· héi vµ b¹o lùc häc ®­êng…ChÝnh vì vËy hiÖu qu¶ d¹y häc m«n GDCD bËc THCS ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tÝch ®¸ng khÝch lÖ.

KÕt qu¶ cô thÓ
- VÒ ph­¬ng ph¸p d¹y häc: ph¸t huy tinh thÇn ®æi míi qua c¸c chuyªn ®Ò ®· triÓn khai, gi¸o viªn GDCD bËc THCS ®· ¸p dông tèt vµo thùc tÕ gi¶ng d¹y. Ph­¬ng ph¸p ®äc chÐp, thuyÕt trình víi hÖ thèng lý thuyÕt kh« khan ®· ®­îc thay thÕ b»ng hÖ thèng ph­¬ng ph¸p míi nh»m ph¸t huy tÝnh tÝch cùc chñ ®éng cña häc sinh.
- VÒ sö dông thiÕt bÞ d¹y häc:
- VÒ ho¹t ®éng thiÕt kÕ bµi gi¶ng vµ kiÓm tra, ®¸nh gi¸:



2. Dối với học sinh:
Sau 5 năm ®æi míi d¹y vµ häc m«n GDCD häc sinh ë bËc THCS ®· cã nhiÒu thay ®æi trong suy nghÜ, ®¸nh gi¸ m«n häc. C¬ b¶n c¸c em ®· yªu thÝch m«n häc. C¸c em ®· tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các hoạt động học tập để tự khám phá và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thái độ và hành vi đúng đắn, mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân; tích cực thảo luận, tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho thày, cho bạn; biết tự đánh giá và đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm hoạt động học tập của bản thân và bạn bè, tích cực sử dụng thiết bị, đồ dùng học tập; thực hành vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, giải quyết các tình huống và các vấn đề đặt ra từ thực tiễn; xây dựng và thực hiện các kế hoạch học tập phù hợp với khả năng và điều kiện thực tế.
Dội tuyển học sinh giỏi môn GDCD của các trường, các huyện gặt hái được nhiều thành tích trong các cuộc thi do các cấp trong tỉnh tổ chức, đó chính là một minh chứng đánh dấu sự chuyển biến trong nhận thức của học sinh đối với môn học.
III. Nh?ng tồn tại yếu kém cần khắc phục

Về phương pháp dạy học: Giáo viên dạy Giáo dục công dân đã có nhiều cố gắng trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Tuy nhiên, hiện tượng dạy học lệ thuộc vào sách giáo khoa và sách giáo viên còn phổ biến. Việc rèn luyện kĩ năng và giáo dục thái độ và hành vi của học sinh trong dạy học môn Giáo dục công dân thực hiện chưa đạt được yêu cầu đề ra của chương trình.
* Về thiết bị dạy học: Nhiều nơi chủ yếu chỉ sử dụng các thiết bị dạy học môn học tối thiểu do Bộ quy định, chưa quan tâm đến việc tự làm thiết bị, đồ dùng dạy học. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục công dân đang được bước đầu thực hiện nhưng còn lúng túng, hiệu quả chưa cao
* Về quản lí chỉ đạo : Nhiều cấp quản lí chưa thực sự quan tâm đến môn Giáo dục công dân, vẫn còn coi đó là môn phụ nên chưa tạo điều kiện về bố trí giáo viên và các điều kiện cần thiết khác để giáo viên giáo dục công dân nâng cao chất lượng dạy học.
* VÒ c«ng t¸c kiÓm tra, ®¸nh gi¸: Nhiều nơi chủ yếu chỉ sử dụng các c©u hái cã s½n trong s¸ch gi¸o khoa, vë bµi tËp, chưa quan tâm đến việc tự thiÕt kÕ c©u hái, x©y dùng quy trình kiÓm tra, ®¸nh gi¸ dÉn ®Õn hiÖu qu¶ thÊp.
IV. Nguyên nhân và giải pháp:
1. Nguyªn nh©n:
* Kh¸ch quan:
Chương trình cả ở cấp THCS có một số phần còn khó, chưa cụ thể làm cho sách giáo khoa viết dài và khó.
Sách giáo khoa ở cả cấp THCS có một số bài (các chủ đề kiến thức về thế giới quan và phương pháp luận, nhà nước và pháp luật) kiến thức nặng so với trình độ nhận thức của học sinh, một số bài viết dài, một số bài về đạo đức trình bày quá cụ thể...làm cho giáo viên khó thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học.
Sách và tài liệu tham khảo cho giáo viên môn giáo dục công dân còn ít về chủng loại, nghèo về nội dung, chưa đáp ứng được nhu cầu của giáo viên; nhiều giáo viên giảng dạy môn GDCD dạy chéo môn... đã gây khó khăn, cản trở cho việc nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học.
Ngoài ra, công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đối với giáo viên GDCD chưa được quan tâm đúng mức. Điều này đã dẫn đến hiện tượng dạy học lệ thuộc vào sách giáo khoa và sách giáo viên còn phổ biến. Do đó, việc rèn luyện kỹ năng, giáo dục thái độ và hành vi của học sinh trong dạy và học môn GDCD chưa đạt được yêu cầu. Về phương pháp đánh giá học sinh, còn nặng về yêu cầu tái hiện kiến thức, chưa chú ý đến yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề, tình huống thực tế. Việc kết hợp câu hỏi tự luận và trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá ở nhiều nơi chưa hợp lý.
* Chủ quan:
M?t s? giỏo viờn ng?i d?i m?i vỡ khụng mu?n m?t nhi?u th?i gian, cụng s?c d?u tu cho vi?c chu?n b? gi? d?y.
Nh?n th?c c?a da s? giỏo viờn v? d?i m?i phuong phỏp d?y h?c l� dỳng nhung chua d?y d? ; nh?n th?c c?a m?t s? giỏo viờn cũn chua dỳng. Vớ d? : D?ng nghia d?i m?i phuong phỏp v?i d?i m?i phuong ti?n, thi?t b? d?y h?c, nờn cho r?ng ph?i cú d?y d? phuong ti?n, thi?t b? d?y h?c hi?n d?i thỡ m?i d?i m?i du?c phuong phỏp ; ho?c s? d?ng cỏc phuong phỏp d?y h?c m?t cỏch hỡnh th?c, l?m d?ng phuong phỏp n�y ho?c phuong phỏp khỏc m?t cỏch tr�n lan, kộm hi?u qu?.
Thực tế đội ngũ giáo viên GDCD ở các trường THCS vẫn còn hiện tượng đào tạo thiếu tính chuyên sâu, phần lớn là giáo viên Van - CD; Sử - CD; Dịa - CD. môn GDCD được coi là môn 2 đào tạo theo tỷ lệ 7/3, ra trường giáo viên thường chuyên sâu môn thứ nhất ít quan tâm đến môn GDCD coi GDCD là môn phụ nên thường xem nhẹ . Mặt khác đặc trưng của môn GDCD lại chia ra hai chủ đề: đạo đức và pháp luật cho nên khi dạy học giáo viên gặp nhiều khó khan: giáo viên đào tạo cao đẳng thường yếu chủ đề pháp luật, giáo viên đào tạo đại học chính quy thường gặp khó khan trong chủ đề đạo đức.
Mặt khác số giáo viên chính ban môn GDCD được đào tạo đại học chiếm không quá 20%, thực tế các trường THCS trong nh?ng nam vừa qua số lớp giảm nên việc biên chế một giáo viên chuyên dạy GDCD là không nhiều nên việc coi môn GDCD là môn phụ, ít được quan tâm là điều khó tránh khỏi.
2. Dề xuất, kiến nghị:
Nhằm khắc phục nh?ng yếu kém đ? nõng cao ch?t lu?ng gi?ng d?y mụn GDCD trong th?i gian t?i d?i ngu giỏo viờn c?n chỳ ý d?n vi?c rốn luy?n k? nang v� giỏo d?c thỏi d?, h�nh vi c?a h?c sinh trong d?y h?c�mụn GDCD. D?y h?c GDCD ph?i g?n v?i th?c t? cu?c s?ng, hu?ng d?n h?c sinh v?n d?ng ki?n th?c dó h?c d? phõn tớch, gi?i quy?t cỏc tỡnh hu?ng, cỏc v?n d? trong cu?c s?ng.
Cụng tỏc ki?m tra, dỏnh giỏ cựng c?n gi?m nh? yờu c?u ki?m tra tỏi hi?n ki?n th?c, tang cu?ng yờu c?u h?c sinh v?n d?ng ki?n th?c theo hu?ng ra d? "m?" d? h?c sinh liờn h?, phõn tớch, bỡnh lu?n, bi?u d?t chớnh ki?n v� d?nh hu?ng h�nh vi c?a mỡnh. C?n xỏc l?p du?c cỏc quan h? dỏnh giỏ gi?a th?y v?i trũ, gi?a trũ v?i trũ, t? dỏnh giỏ c?a b?n thõn h?c sinh. K?t h?p m?t cỏch h?p lý cõu h?i t? lu?n v� tr?c nghi?m khỏch quan trong ki?m tra dỏnh giỏ mụn GDCD
TiÕp tôc tæ chøc triÓn khai c¸c chuyªn ®Ò vÒ ®æi míi ph­¬ng ph¸p, lµm vµ sö dông thiÕt bÞ, ®æi míi kiÓm tra ®¸nh gi¸ m«n Gi¸o dôc c«ng d©n.
Bè trÝ h¬p lý ®éi ngò gi¸o viªn ®óng chuyªn m«n ®µo t¹o
Tăng c­êng thiÕt bÞ d¹y häc, tµi liÖu tham kh¶o cho bé m«n
Tăng c­êng c«ng t¸c thanh kiÓm tra ho¹t ®éng d¹y häc m«n GDCD nh»m ®óc rót kinh nghiÖm ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ d¹y häc.
Xin chân thành cảm ơn các
thầy cô đã lắng nghe